Z Krakowa aż do stratosfery. Naukowcy UJ wysłali tam specjalną aparaturę [ZDJĘCIA]

autor CowKrakowie.pl
Z Krakowa aż do stratosfery. Naukowcy UJ wysłali tam specjalną aparaturę [ZDJĘCIA]

Z okolic Krakowa wystartował balon, którego ładunek dotarł niemal 35 kilometrów nad powierzchnię Ziemi. Na pokładzie znalazły się próbki materiałów i aparatura przygotowana przez naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego. Badacze chcieli sprawdzić, jak ich właściwości zmienią się w warunkach panujących w stratosferze.

reklama

Start odbył się 11 października w kamieniołomie Wapiennik niedaleko Krakowa. Za przygotowanie misji odpowiadali pracownicy i doktoranci Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ. W przedsięwzięciu uczestniczyła również firma AATC, realizująca loty balonowe w ramach programu StratOS.

reklama

W dwóch gondolach umieszczono kilka zestawów badawczych. Naukowcy zabrali między innymi cienkie warstwy polimerowe, kryształy ferroelektryczne oraz próbki materiałów optycznych. Każdy z tych elementów miał posłużyć do sprawdzenia innych właściwości w środowisku znacznie różniącym się od warunków laboratoryjnych.

Jednym z badanych materiałów były tzw. szczotki polimerowe. To struktury, których zachowanie zależy od otoczenia. Eksperyment stanowił kontynuację prac prowadzonych wspólnie z prof. Pawłem Chmielarzem z Politechniki Rzeszowskiej. Tym razem naukowcy mogli sprawdzić, jak takie materiały reagują na warunki panujące wysoko nad Ziemią.

Próbki przygotowywane z myślą o misji kosmicznej

W gondolach znalazły się także ferroelektryczne kryształy perowskitowe. Badacze obserwowali, czy pozostaną stabilne podczas lotu i czy zmiany temperatury będą wywoływać w nich przepływ prądu elektrycznego.

Szczególne znaczenie miały również próbki fluorku magnezu (MgF₂). Materiał ten jest wykorzystywany do produkcji elementów optycznych. Badane kryształy są związane z przygotowaniami do misji kosmicznej HYADES, w ramach której powstaje teleskop przeznaczony do pracy w dalekim ultrafiolecie.

W przypadku takich instrumentów duże znaczenie ma jakość powierzchni elementów optycznych. Wysłanie próbek do stratosfery miało pomóc ustalić, jak oddziałują na nie panujące tam warunki.

Balon osiągnął wysokość prawie 35 kilometrów

Lot trwał około 73 minut. W tym czasie balon wzniósł się na wysokość 34 938 metrów, a temperatura na zewnątrz gondoli spadła nawet do -47 stopni Celsjusza. Aparatura monitorowała również zmiany atmosferyczne, w tym natężenie promieniowania UVB, które rosło wraz z wysokością.

Naukowcy prowadzili także pomiary ziemskiego pola magnetycznego. Zarejestrowane dane potwierdziły spadek jego natężenia wraz ze wzrostem wysokości. Wyniki porównano z mapą anomalii magnetycznych Polski. Nie udało się jednak zarejestrować subtelnych zmian związanych z budową geologiczną podłoża. Przeszkodą okazała się duża wrażliwość czujników na wahania temperatury.

Po osiągnięciu maksymalnego pułapu powłoka balonu pękła, a gondole zaczęły opadać na spadochronach. Ładunek wylądował w rejonie Gór Świętokrzyskich, około 105 kilometrów od miejsca startu.

Odnalezienie aparatury przebiegło sprawnie. Dzięki systemowi śledzenia naukowcy zlokalizowali gondole zaledwie 16 minut po lądowaniu.

Teraz przed badaczami szczegółowa analiza odzyskanych próbek i zapisanych pomiarów. Dopiero jej wyniki pozwolą ocenić, jak poszczególne materiały i urządzenia poradziły sobie podczas lotu na wysokości niemal 35 kilometrów.

Te artykuły mogą Cię zainteresować:

Powstanie nowe rondo w Krakowie. Sprawdziliśmy, jak przebiegają prace [ZDJĘCIA]

Kraków przedstawił projekt budżetu na 2027 rok. Wiadomo, na co miasto wyda miliardy

MPK Kraków wyda ponad 12 mln zł. Nowy pojazd pojawi się na torach

"Balon naukowców UJ"

"Balon naukowców UJ"

"Balon naukowców UJ"

"Balon naukowców UJ"
reklama
Załaduj więcej powiązanych artykułów
Wczytaj więcej Aktualności