![Wieczór pamięci w Nowej Hucie. Pod krzyżem zgromadzili się mieszkańcy [ZDJĘCIA]](https://cowkrakowie.pl/wp-content/uploads/2026/04/Krzyz_Nowohucki5-1103x827.jpg)
W poniedziałkowy wieczór, 27 kwietnia, mieszkańcy Nowej Huty spotkali się, by uczcić 66. rocznicę Obrony Nowohuckiego Krzyża.
Pierwsze osoby pojawiły się pod Pomnikiem Nowohuckim jeszcze przed godziną 19:00. Z czasem miejsce zaczęło się wypełniać osobami, które przyszły uczcić rocznicę. Złożono kwiaty, zapalono znicze.
Przed godziną 20:00 z Alei Róż wyruszył marsz zorganizowany przez kibiców Hutnika Kraków, którzy po krótkiej chwili dotarli pod Krzyż. Na koniec wspólnie odśpiewano hymn państwowy.
Historia Krzyża Nowohuckiego
Krzyż Nowohucki, stojący na osiedlu Teatralnym przez lata urósł do rangi jednego z najważniejszych znaków rozpoznawczych tej części Krakowa. Jego historia sięga końca lat 50. i od początku była ściśle związana z planami budowy pierwszego kościoła w nowo powstającej dzielnicy.
Drewniany krzyż ustawiono 17 marca 1957 roku w miejscu, gdzie zgodnie z pierwotnymi założeniami urbanistycznymi miała powstać świątynia. Plac u zbiegu ówczesnych ulic Marksa i Majakowskiego poświęcił biskup Eugeniusz Baziak. Zmiana decyzji władz przyszła jednak szybko. Zamiast kościoła zaplanowano szkołę, cofnięto zgodę na budowę, a sam krzyż miał zniknąć z przestrzeni dzielnicy.
27 kwietnia 1960 roku na plac wjechał sprzęt budowlany. Próba usunięcia krzyża wywołała gwałtowną reakcję mieszkańców i doprowadziła do starć z milicją. Wydarzenia te przeszły do historii jako Obrona Krzyża w Nowej Hucie. Ostatecznie krzyż pozostał na swoim miejscu. Obok powstała szkoła, natomiast na budowę kościoła trzeba było czekać jeszcze wiele lat.
Przełom nastąpił w drugiej połowie lat 60., gdy dzięki staraniom ówczesnego metropolity krakowskiego rozpoczęto budowę pierwszej nowohuckiej świątyni (Kościół Arka Pana). Powstała ona jednak w innej lokalizacji, kilkaset metrów od pierwotnego miejsca ustawienia krzyża.
Sam krzyż zmieniał się na przestrzeni lat. Pierwotny, drewniany, ulegał zniszczeniu i był zastępowany kolejnymi najpierw metalowym, później ponownie drewnianym. Dzisiejszy krzyż stoi już w innym miejscu, w pobliżu kościoła.
W miejscu historycznych wydarzeń znajduje się obecnie Pomnik Krzyża Nowohuckiego, odsłonięty w 2007 roku. Monument z brązu, autorstwa Stefana Dousy, ma blisko pięć metrów wysokości. Umieszczono na nim słowa z homilii Jana Pawła II z 1979 roku oraz symboliczne dłonie nawiązujące do tych, którzy w 1960 roku stanęli w obronie krzyża.
