Pojazdy, którymi poruszają się mieszkańcy Krakowa, nie będą objęte regulacjami Strefy Czystego Transportu. Nowe przepisy wejdą w życie najwcześniej 1 grudnia.
Do 17 stycznia odbywały się konsultacje społecznych dotyczące wprowadzenia w Krakowie Strefy Czystego Transportu. W odpowiedzi na uwagi mieszkańców zgłoszone w konsultacjach, prezydent Krakowa Aleksander Miszalski zapowiedział nowe zasady dotyczące Strefy Czystego Transportu.
Część uczestników postulowała o ograniczenie strefy do obszaru ścisłego centrum, obejmującego m.in. Stare Miasto, Kazimierz i Planty lub do wnętrza II obwodnicy. Głosy oddawane w ankietach oraz podczas spotkań wskazywały z kolei, że pilotażowe wdrożenie na ograniczonym obszarze pozwoliłoby na stopniowe oswojenie mieszkańców z nowymi regulacjami. Były też głosy z apelem o wprowadzenie SCT na obszarze całego miasta, a nawet sąsiednich gmin.
Wiek pojazdu i emisja spalin
Uczestnicy konsultacji mają bardzo zróżnicowane poglądy w kwestii minimalnego wieku pojazdu oraz spełnianej normy Euro:
- rok produkcji – Pojawiały się propozycje ustalenia granicy na 2000 lub 2005 rok, ale również postulaty, by rok produkcji nie miał znaczenia, o ile auto posiada ważny przegląd i odpowiednie filtry
- normy Euro – Najczęściej wskazywano normy od Euro 1/Euro 2 dla silników benzynowych i od Euro 2/Euro 3/Eur o4 dla Diesli
- LPG i filtry DPF – Wiele głosów postulowało brak ograniczeń dla pojazdów z instalacją LPG, a także uwzględnienie modernizacji silników (np. domontowanych filtrów DPF)
- data zakupu/rejestracji – Pojawił się pomysł zwolnienia z ograniczeń aut zarejestrowanych przed 1 lipca 2025 roku
- wiek lub przebieg auta – Część osób wskazywała, że faktyczny stan techniczny i emisja spalin są ważniejsze niż wiek pojazdu, proponując kryteria związane z przebiegiem lub indywidualną oceną emisji.
Wyłączenia, ulgi i okres przejściowy
Mieszkańcy w czasie konsultacji podkreślali konieczność wprowadzenia dłuższego okresu adaptacyjnego dla właścicieli starszych pojazdów. Uczestnicy sugerowali również system ulg skierowany do seniorów, osób o niższych dochodach oraz przedsiębiorców działających na obszarach objętych SCT. Szczególne stanowisko zajmowano w kwestii pojazdów historycznych, dla których proponowano całkowite lub częściowe zwolnienie z nowych regulacji.
Mechanizmy kontrolne
Debata dotyczyła również sposobów skutecznego monitorowania przestrzegania przepisów. Uczestnicy wskazywali na potrzebę transparentnych procedur kontroli, w tym regularnych inspekcji oraz jasnych zasad dotyczących oceny emisji spalin, aby nie doszło do nadmiernego obciążenia administracyjnego ani nieprzewidzianych kosztów dla mieszkańców.
Alternatywa dla mieszkańców
Konsultacje uwypukliły, że wdrożenie SCT musi być równoważone dodatkowymi działaniami rekompensującymi, np. rozumianymi jako poprawa infrastruktury transportu publicznego (rozwój parkingów P&R i rozszerzanie linii tramwajowych).
W odpowiedzi na zgłoszone w konsultacjach uwagi, zgodnie z zapowiedzią Prezydenta Miasta Krakowa, nowe zasady dotyczące SCT powinny wyglądać następująco:
- Zasady dla mieszkańców: SCT nie będzie obowiązywać pojazdów, którymi obecnie poruszają się mieszkańcy Krakowa. Mają obowiązywać analogiczne rozwiązania jak w Strefie Płatnego Parkowania z Kartą Krakowską
- Granice SCT: Wyznaczone zostaną maksymalnie do IV obwodnicy autostradowej
- Termin wejścia w życie: Nowe regulacje wejdą w życie nie wcześniej niż 1 grudnia
- Opłaty dla pojazdów spoza Krakowa: Przez okres trzech lat będą obowiązywać opłaty dla samochodów niespełniających norm emisyjnych, zarejestrowanych poza Krakowem.
Dzięki kompleksowej analizie blisko 20 tysięcy zgłoszonych opinii oraz bezpośrednich dyskusji podczas spotkań, wyniki konsultacji stanowią solidną podstawę do modyfikacji projektu uchwały. Priorytetem wciąż jednak pozostaje stworzenie regulacji, które będą chronić środowisko, poprawiać jakość życia mieszkańców, a jednocześnie uwzględniać realne potrzeby społeczno-ekonomiczne przede wszystkim osób z Krakowa i okolic.
